Relacje społeczne w szkole. Stan, znaczenie, uwarunkowania
Paweł Penszko, Joanna Kaźmierczak, Agnieszka Telusiewicz-Pacak
Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy, 2026
W raporcie autorzy podejmują temat relacji w społeczności szkolnej. Wykorzystując dane z niedawno zrealizowanych międzynarodowych badań porównawczych (przede wszystkim badań TIMSS, ICCS, PISA i TALIS), przyglądają się relacjom społecznym wśród uczniów i nauczycieli, między nauczycielami a uczniami i dyrekcją, a także między pracownikami szkoły a rodzicami lub opiekunami uczniów. Poruszają również wątek poczucia przynależności uczniów do szkoły. Starają się odpowiedzieć na pytania: czy wyłaniający się z danych obraz relacji społecznych w polskiej szkole jest pozytywny czy negatywny? Jakie korzyści przynoszą pozytywne relacje w społeczności szkolnej? Co wpływa na jakość tych relacji i jak można ją polepszać?
Publikacja jest w założeniu kierowana przede wszystkim do kadry zarządzającej i kierowniczej oświaty. Choć ponad połowę jej objętości zajmuje przedstawienie wyników szeroko zakrojonych i szczegółowych analiz, nie wymaga od czytelnika znajomości statystyki i metodologii badań naukowych. Nacisk jest w niej położony na interpretację danych i wyciągnięcie z nich zwięzłych, przydatnych w praktyce wniosków.
Praktyki czytelnicze polskich uczniów
Krzysztof Biedrzycki
Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy, 2025
Opracowanie stanowi pierwszą analizę tematyczną z serii „Zajrzyj do danych”, poświęconą praktykom czytelniczym polskich uczniów. Autor analizy, na podstawie wyników międzynarodowych badań edukacyjnych PIRLS i PISA, prezentuje znaczenie biografii czytelniczej uczniów w procesie pracy nad rozumieniem czytanego tekstu. W opracowaniu można znaleźć praktyczne wskazówki dla nauczycieli języka polskiego, w jaki sposób włączyć tę wiedzę do praktyki edukacyjnej i wspierać rozwój kompetencji czytelniczych uczniów. „Zajrzyj do danych” to seria krótkich, tematycznych analiz poświęconych zagadnieniom istotnym z punktu widzenia polskiej edukacji, opracowywanych na podstawie wyników międzynarodowych badań edukacyjnych.