Zintegrowany System Kwalifikacji

The Updated Sectoral Qualifications Framework for Telecommunications (SQF TC) is a comprehensive compilation of information needed for the practical application of the framework within the industry, training firms, educational institutions, as well as by people interested in seeking work or training in the field. It contains a definition of the sector, instructions on how to read the framework, and descriptions of how various target groups can benefit from its use. The main section of the publication, the framework itself, contains the SQF TC level descriptors―the set of general descriptions of the knowledge, skills, and social competences for telecommunications qualifications at levels 3 through 8.

The updated SQF TC is the result of several months of work by experts from the telecommunications sector in collaboration with qualifications framework experts from the Educational Research Institute – National Research Institute (IBE PIB). Compared to its original version, the updated version has a revised structure as well as new sectoral determinants, competence series, and level descriptors. All modifications stem from the need to adapt the framework to the numerous and multifaceted changes that have occurred in recent years—not only in telecommunications but also in related industries, such as information technology and cybersecurity, for which SQFs have also been updated.

Opracowanie ukazuje możliwości wykorzystania kwalifikacji wolnorynkowych i sektorowych w obszarze szkolnictwa branżowego oraz podejmowania współpracy między szkołami ponadpodstawowymi kształcącymi zawodowo a instytucjami certyfikującymi (IC).

W szczególności materiał zawiera opis rozwiązań prawnych w zakresie możliwości przygotowania uczniów szkół prowadzących kształcenie zawodowe do nabycia kwalifikacji wolnorynkowych lub sektorowych i przeprowadzenia walidacji, korzyści i wyzwań związanych z poszerzaniem oferty kształcenia zawodowego o te kwalifikacje oraz doświadczeń wdrożenia ww. rozwiązań w wybranych szkołach, a także szereg rekomendacji.

Autorkami opracowania są praktycy szkolni – ekspertki zajmujące się organizacją kształcenia zawodowego.

Ekspertyza jest szczególnie przydatna dla kadr zarządzających szkolnictwem branżowym oraz dla przedstawicieli IC. Z jednej strony zawiera bowiem wiele praktycznych rozwiązań, które mogą być wykorzystane w placówkach systemu oświaty, z drugiej – stanowi pakiet informacji dla IC pozwalający pełniej zrozumieć uwarunkowania prawne, finansowe i organizacyjne, w których funkcjonuje szkoła prowadząca kształcenie zawodowe, oraz informacji na temat faktycznych możliwości skorzystania szkoły z oferty dotyczącej walidacji i certyfikowania.

The Updated Sectoral Qualifications Framework for Information Technology (SQF IT) is the result of several months of collaboration between experts from the IT sector and qualifications system experts from the Educational Research Institute – National Research Institute (IBE PIB). The update was required due to the need to adapt the original framework to the dynamic developments in IT and multifaceted market changes in recent years. The updated SQF IT introduces a completely revised structure, new sectoral determinants, and relevant competence series. A notable new feature of the updated framework is also the introduction of “green” competences within the industry. The publication is a comprehensive compilation of information necessary for the practical application of the framework within companies. It contains a definition of the sector, instructions on how to read the framework, and descriptions of how various target groups can benefit from using the SQF IT.

Zaktualizowana Sektorowa Rama Kwalifikacji dla Informatyki (SRK IT) to efekt kilkumiesięcznej współpracy ekspertów sektora informatycznego oraz ekspertów metodologicznych IBE PIB. Aktualizacja wynikała z konieczności dostosowania pierwotnej ramy do dynamicznych i wieloaspektowych zmian rynkowych, ze szczególnym uwzględnieniem ściśle powiązanych branż, takich jak telekomunikacja oraz cyberbezpieczeństwo. Zaktualizowana SRK IT wprowadza w pełni zmienioną strukturę, nowe wyznaczniki sektorowe oraz zmodyfikowane wiązki kompetencji. Wyraźną nowością w zaktualizowanej ramie jest także podkreślenie występujących w branży tzw. zielonych kompetencji. Całość publikacji przygotowano jako kompletne zestawienie informacji niezbędnych do praktycznego wykorzystania ramy w przedsiębiorstwach. Opracowanie zawiera definicję sektora, instrukcję czytania ramy podzieloną według jej funkcjonalności oraz charakterystykę różnych grup odbiorców wraz z przykładami wdrożeń.

Aktualizacja Sektorowej Ramy Kwalifikacji dla Telekomunikacji (SRK TK) przyniosła szereg zmian w stosunku do jej pierwotnej wersji. Zmieniona struktura, nowe wyznaczniki, wiązki i kompetencje stanowią efekt kilkumiesięcznej pracy ekspertów sektora telekomunikacyjnego we współpracy z ekspertami metodycznymi IBE PIB. Wszystkie modyfikacje wynikają z konieczności dostosowania ramy kompetencji do licznych i wieloaspektowych zmian, które zaszły w ostatnich latach – nie tylko w telekomunikacji, ale również w bliskich jej branżach, takich jak informatyka czy cyberbezpieczeństwo, dla których również powstały SRK. Aktualizacja SRK TK stanowi ponadto efekt dostosowania jej struktury i formy do obecnych standardów metodycznych tworzenia ram kompetencji.

Doradztwo zawodowe pojawiło się w szkole podstawowej jako obowiązkowe zajęcia we wrześniu 2019 r. w wymiarze po 10 godzin lekcyjnych w klasach VII i VIII. Diagnozę jego funkcjonowania sformułowano na podstawie wyników badania jakościowego i ilościowego.
Raport dostarcza wiedzy na temat doświadczeń, problemów, wyzwań i potrzeb szkolnych doradców z uwzględnieniem uwarunkowań instytucjonalnych, w ramach których działają.
Publikacja ma być w pierwszym rzędzie pomocna w kreowaniu efektywnej i długofalowej polityki edukacyjnej uwzględniającej realia funkcjonowania szkolnego doradztwa zawodowego, w drugim zaś powinna stanowić praktyczną pomoc przydatną w codziennej pracy szkolnych doradców oraz kadry zarządzającej szkołami.

Raport prezentuje kulisy powstawania „Prognozy zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy" i najważniejsze płynące z niej wnioski.
Prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego to alfabetyczne zestawienie zawodów, w których istnieje zapotrzebowanie na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy. Nie jest to układ hierarchiczny według znaczenia czy rangi zawodów. Prognoza podzielona jest na dwie części: część krajową i część wojewódzką. Część krajowa przedstawia zawody o szczególnie istotnym zapotrzebowaniu na rynku pracy. W części wojewódzkiej zawody podzielono na trzy grupy: (1) o szczególnie istotnym zapotrzebowaniu (obejmującą wszystkie zawody z listy krajowej oraz po dwa zawody stanowiące specjalizacje regionalne dla każdego województwa), (2) o istotnym zapotrzebowaniu i (3) o umiarkowanym zapotrzebowaniu na pracowników. Prognoza jest ustalana na podstawie danych IBE PIB i ogłaszana przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania corocznie do 1 lutego, w drodze obwieszczenia. Prognoza powstaje na podstawie art. 46b Ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Prognoza stanowi syntetyczne ujęcie różnych źródeł opisujących tendencje na rynku pracy w kontekście strategii rozwoju państwa i regionów.

W sytuacji gdy studia wyższe są masowe, a wiele osób traktuje je raczej jako przygotowanie do zawodu niż zgłębianie akademickiej wiedzy, współpraca między uczelnią a pracodawcami staje się kluczowa. Dzięki wzajemnym kontaktom przedstawiciele Akademickich Biur Karier (ABK) wiedzą, jakie kwalifikacje – zarówno branżowe, jak i społeczne – są najbardziej poszukiwane. Dane te służą kształtowaniu programów studiów i specjalizacji, a także rozwijaniu oferty dodatkowych szkoleń i warsztatów z zakresu kompetencji miękkich. Ponadto, w sytuacji nasilającego się przerywania kształcenia przed uzyskaniem dyplomu (drop out), rola doradców zawodowych wspierających studentów i absolwentów w kształtowaniu ścieżek edukacyjno-zawodowych pozostaje wciąż istotna.

Akademickie Biura Karier (ABK) w Polsce to jednostki funkcjonujące w strukturach szkół wyższych, których celem jest wspieranie studentów i absolwentów w planowaniu kariery, zdobywaniu doświadczenia zawodowego oraz wejściu na rynek pracy. Można wyróżnić trzy typy biur:

1. pierwsze, najczęściej jednoosobowe, świadczą podstawowe usługi, które obejmują doradztwo w zakresie konsultowania CV oraz pośredniczenie w praktykach studenckich;
2. drugie, ukierunkowane na rozwój, oferują szerszą gamę usług (doradztwo indywidualne, warsztaty, targi pracy) przy ograniczonej liczbie pracowników, współpracują z wieloma partnerami lokalnymi i regionalnymi, starają się pozyskiwać dodatkowe środki w ramach uczelni, a także poszukują źródeł finansowania zewnętrznego; w przypadku braku finansowania ich działania bywają okresowo ograniczane do zadań podstawowych; zatrudniają od 2 do 4 pracowników;
3. trzeci typ to biura działające w sposób strategiczny i innowacyjny, działają na poziomie krajowym i międzynarodowym. Angażują się w sieci partnerskie, takie jak Epicur, Eunice, Eureca, wspierające studentów w obszarze przedsiębiorczości i zatrudnialności (Entrepreneurship & Employability), działalność uczelnianych konsorcjów i projekty badawcze. Te biura mają wpływ na strategię swojej uczelni. Władze uczelni dostrzegają zasadność ich funkcjonowania, ponieważ lepiej dopasowane do aktualnych trendów kierunki studiów przyciągają więcej studentów. Pracownicy w tych biurach korzystają z nowoczesnych narzędzi i testów diagnostycznych, odwołują się do najnowszych trendów na rynku pracy, starają się wspierać przedsiębiorczość studentów. Odbywa się w nich doradztwo indywidualne oraz mentoring.

Charakter działania ABK jest uzależniony od wielkości, typu uczelni (akademicka, zawodowa), jej specjalizacji (obszar, w którym prowadzi kształcenie: techniczne, medyczne, humanistyczne itp.) oraz specyfiki lokalnego i regionalnego rynku pracy. Na uczelniach technicznych rolą doradców zawodowych jest właściwe pokierowanie karierą studenta, który wybiera między kilkoma ofertami ciekawej i dobrze płatnej pracy. Natomiast na uczelniach funkcjonujących w mniejszych miastach działania ABK polegają w większym stopniu na pośrednictwie pracy, sieciowaniu studentów i pracodawców.

The updated Sectoral Qualifications Framework for Waste Management (SQF WM) contains a number of new and modified competence descriptions. These are the result of the need to adapt to the numerous multifaceted changes that have taken place in the sector since the first qualifications framework for waste management was prepared. Another important objective of the update is to reflect the growing importance of green competences. As part of the National Recovery and Resilience Plan, the people working on the SQF WM update developed a broad range of green competences. This is in line with the challenges of addressing climate change and the green economic transition, which affect not only the waste management sector, but also Poland’s education system and labour market. The SQF WM update responds to current waste management competence needs, as well as adapting its structure and form to current methodological standards for developing competence frameworks.

The updated Sectoral Qualifications Framework for Water and Wastewater Management, Reclamation and Remediation (SQF WWMRR) contains a number of new and modified competence descriptions. These are the result of the need to adapt to the numerous multifaceted changes that have taken place in the sector since the first qualifications framework for water and wastewater management, reclamation and remediation was prepared. Another important objective of the update is to reflect the growing importance of green competences. As part of the National Recovery and Resilience Plan, the people working on the SQF WWMRR update developed a broad range of green competences. This is in line with the challenges of addressing climate change and the green economic transition, which affect not only the sector itself, but also Poland’s education system and labour market. The SQF WWMRR update responds to the sector’s current competence needs, as well as adapting its structure and form to current methodological standards for developing competence frameworks. The updated Sectoral Qualifications Framework for Water and Wastewater Management, Reclamation and Remediation (SQF WWMRR) contains a number of new and modified competence descriptions. These are the result of the need to adapt to the numerous multifaceted changes that have taken place in the sector since the first qualifications framework for water and wastewater management, reclamation and remediation was prepared. Another important objective of the update is to reflect the growing importance of green competences. As part of the National Recovery and Resilience Plan, the people working on the SQF WWMRR update developed a broad range of green competences. This is in line with the challenges of addressing climate change and the green economic transition, which affect not only the sector itself, but also Poland’s education system and labour market. The SQF WWMRR update responds to the sector’s current competence needs, as well as adapting its structure and form to current methodological standards for developing competence frameworks.