Mikropoświadczenia - nowoczesne formy potwierdzania umiejętności

Odznaki cyfrowe i mikropoświadczenia zmieniają sposób potwierdzania umiejętności. IBE PIB porządkuje te pojęcia i rozwija rozwiązania, które zwiększają ich wiarygodność, porównywalność i znaczenie na rynku pracy.

Rynek pracy coraz wyraźniej odchodzi od myślenia wyłącznie w kategoriach dyplomu. Liczą się konkretne umiejętności, potwierdzone w sposób przejrzysty i możliwy do zweryfikowania. W tym kontekście rośnie znaczenie cyfrowych form poświadczania kompetencji – przede wszystkim odznak cyfrowych oraz mikropoświadczeń.

Choć pojęcia te bywają używane zamiennie, nie oznaczają tego samego. Różnią się zakresem, poziomem formalizacji i funkcją w systemie edukacji oraz rozwoju zawodowego. Zrozumienie tych różnic jest kluczowe zarówno dla osób uczących się, jak i dla instytucji edukacyjnych oraz pracodawców.

Odznaki cyfrowe – elastyczne potwierdzenie osiągnięć

Cyfrowe odznaki wywodzą się ze środowiska internetowego i gier. Ich edukacyjne zastosowanie rozwinęła w 2012 roku Mozilla Foundation, tworząc standard Open Badges. Odznaka to cyfrowy plik – zwykle z elementem graficznym – zawierający metadane opisujące osiągnięcie danej osoby. Może potwierdzać:

udział w wydarzeniu,
wykonanie projektu,
posiadanie określonej kompetencji,
przynależność do organizacji,
zaangażowanie lub postawę.

Odznaki są zawsze cyfrowe i elastyczne. Sprawdzają się w edukacji pozaformalnej, szkoleniach, projektach społecznych czy programach rozwojowych. Ich siłą jest dostępność i możliwość szybkiego udostępniania w środowisku online.

Mikropoświadczenia również potwierdzają konkretne umiejętności, ale mają bardziej sformalizowany charakter. Koncentrują się wyłącznie na efektach uczenia się i wymagają weryfikacji zgodnej z jasno określonymi kryteriami. Ich rozwój w Europie opiera się na Zaleceniu Rady UE dotyczącym europejskiego podejścia do mikropoświadczeń w uczeniu się przez całe życie i zatrudnialności.

Rola IBE PIB – porządkowanie i pilotaż

W Polsce pojęcie mikropoświadczeń dopiero się upowszechnia. Kluczową rolę w tym procesie odgrywa Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy, który

opracował roboczą definicję mikropoświadczeń na potrzeby projektu pilotażowego,
dostosował ją do europejskich rekomendacji,
testuje rozwiązania zwiększające ich wiarygodność i przejrzystość,
wspiera instytucje w projektowaniu systemów zapewniania jakości.

Zgodnie z przyjętym podejściem mikropoświadczenie jest dokumentem potwierdzającym osiągnięcie określonych umiejętności przy relatywnie niewielkim nakładzie pracy, wydanym na podstawie przejrzystych kryteriów i standardów jakości. Stanowi własność osoby uczącej się i może być łączone w większe poświadczenia.

Dlaczego to ważne?

Odznaki cyfrowe zwiększają elastyczność dokumentowania osiągnięć. Mikropoświadczenia budują zaufanie i umożliwiają systemowe uznawanie efektów uczenia się.

Dzięki pracom IBE PIB oba rozwiązania zyskują w Polsce spójne ramy definicyjne i jakościowe. To krok w stronę nowoczesnego systemu potwierdzania kompetencji – takiego, który nadąża za zmieniającym się rynkiem pracy i wspiera ideę uczenia się przez całe życie.