Projekt został uruchomiony jako odpowiedź na wyzwania w zakresie edukacji i wsparcia, jakie wynikają ze zróżnicowania potrzeb edukacyjnych dzieci i uczniów w szkołach ogólnodostępnych.
Kluczowym elementem projektu było przygotowanie grupy doradców ds. dostępności uczenia się (DDU) – nauczycieli specjalistów pełniących rolę lokalnych liderów i promotorów praktyk włączających. Model szkoleniowy oparty został na podejściu „uczenia się w działaniu”, wykorzystującym doświadczenie, refleksję i działanie w realnym środowisku szkolnym. Projekt objął 1906 nauczycieli specjalistów szkół i przedszkoli w całej Polsce.
Czas trwania projektu: 2023 – 2026
Partnerzy projektu: Instytut Badań Edukacyjnych - Państwowy Instytut Badawczy, UNICEF oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej.
Cele projektu
Celem przedsięwzięcia było stworzenie trwałego systemu wsparcia szkół w zakresie edukacji włączającej oraz podniesienie kompetencji nauczycieli specjalistów (pedagogów, psychologów, pedagogów specjalnych, logopedów) w zakresie udzielania adekwatnego do potrzeb wsparcia dla wszystkich grup odbiorców (dzieci/uczniów, rodziców, nauczycieli). Projekt miał dostarczyć narzędzi pomocnych w prowadzeniu zajęć wychowawczo-specjalistycznych, w tym integracyjnych, zapewniających poczucie wspólnoty wśród dzieci i uczniów, ze szczególnym uwzględnieniem uczniów będących uchodźcami z Ukrainy oraz sprzyjać budowaniu przyjaznego klimatu w klasie/szkole w ramach ochrony zdrowia psychicznego dzieci i uczniów.
Opis projektu
W projekcie wdrożono 23 interwencje edukacyjne i specjalistyczne, obejmujące zarówno pracę bezpośrednio z uczniami, jak i działania wspierające nauczycieli oraz rozwiązania organizacyjne dla szkół. Każda interwencja została opisana i zweryfikowana w duchu evidence-informed practice, z wykorzystaniem danych ilościowych, jakościowych i raportów uczestników.
Rezultatem projektu jest pierwszy w Polsce katalog strategii edukacyjno-specjalistycznych sprawdzonych w polskich warunkach, dostępny dla szkół i specjalistów do dalszego wykorzystania.
W ramach komponentu badawczego projektu przeprowadzono diagnozę poziomu dobrostanu szkolnego w klasach zróżnicowanych. Uzyskane wyniki stanowią podstawę do projektowania skutecznych, włączających rozwiązań metodycznych oraz do wzmacniania kompetencji nauczycieli specjalistów w zakresie tworzenia dostępnego środowiska edukacyjnego. Pozwalają także precyzyjniej adresować działania pomocowe i wsparcie psychopedagogiczne, wzmacniając szkolny komponent dobrostanu jako kluczowy element edukacji inkluzyjnej.
Rezultaty projektu
Projekt charakteryzował się wysoką adaptacyjnością – odpowiadał na aktualne wyzwania systemu edukacji:
- rozwój programów i warsztatów wspierających dobrostan psychiczny uczniów,
- przygotowanie materiałów i programów dla szkół przyjmujących dzieci z Ukrainy,
- utworzenie kursów i upowszechnienie narzędzi diagnostycznych wspierających pracę nauczycieli specjalistów,
- realizację programów rozwijających kompetencje językowe uczniów z doświadczeniem migracji oraz kompetencje glottodydaktyczne wśród nauczycieli.
Intensywnie współpracowano także z Placówkami Doskonalenia Nauczycieli, budując lokalne sieci praktyków wspierające trwałość rezultatów projektu.
W projekcie wypracowano również rozwiązania koncepcyjne wzmacniające podejście systemowe – oparte na refleksyjności, elastyczności i mobilizacji zasobów całej szkoły – które mają wspierać placówki w realnym dostosowywaniu się do zróżnicowanych potrzeb uczniów oraz budowaniu trwałej zdolności do skutecznego wdrażania edukacji włączającej.
Projekt „Szkoła dostępna dla wszystkich” stanowi ważny krok w rozwoju edukacji włączającej w Polsce. Stworzona baza wiedzy i praktyk, nowe narzędzia oraz doświadczenia uczestników pozostaną w systemie jako fundament dalszych działań na rzecz zwiększania dostępności edukacji.
Wszystkie materiały, narzędzia diagnostyczne, interwencje, kursy e-learningowe oraz opisy dobrych praktyk zostaną trwale udostępnione na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej oraz w zasobach portalu wsparcie.gov.pl, aby mogły służyć kolejnym szkołom, nauczycielom i specjalistom.
Ważnym elementem utrwalania rezultatów jest także dalszy rozwój sieci Doradców ds. Dostępności Uczenia się (DDU), którzy – korzystając z doświadczeń projektu – będą wspierać kolejne placówki w budowaniu środowiska sprzyjającego uczniom o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych.
Grupy docelowe
W projekcie znalazło się 1906 DDU, a działania w nim zrealizowane objęły wpływem ponad 22 tys. nauczycieli oraz ponad 100 tys. dzieci/uczniów. Projekt realizowano w 865 placówkach: szkołach i przedszkolach w całej Polsce.
