Badania

Badanie potrzeb użytkowników projektowanej Platformy Wskaźników Oświatowych (PWO)

Celem naszych badań jest zidentyfikowanie potrzeb potencjalnych użytkowników Katalogu Wskaźników Oświatowych oraz Platformy Wskaźników Oświatowych – rozwiązania informatycznego do tworzenia interaktywnych raportów dotyczących oświaty. Chcemy ustalić, jakie doświadczenia i potrzeby w zakresie analizy danych mają osoby pracujące w oświacie oraz badacze. Badania są przeprowadzane w formie indywidualnych lub grupowych wywiadów.

Zakres przedmiotowy i podmiotowy badań

Badania potrzeb przyszłych użytkowników Platformy Wskaźników Oświatowych dostarczą informacji o kluczowych obszarach funkcjonowania sektora edukacji, niezbędnych do analizy i oceny systemu oświaty.

Badaniami objęto dotychczas trzy grupy respondentów:

• pracowników systemu oświaty (głównie dyrektorów): szkół i placówek oświatowych, kuratoriów;
• pracowników samorządu terytorialnego (organów prowadzących szkoły i placówki oświatowe); 
• naukowców i badaczy prowadzących analizy wymagające dostępu do danych na temat systemu oświaty.

Badania potrzeb użytkowników PWO koncentrują się wokół 4 modułów wskaźników wyznaczonych w projekcie:

1. organizacja oświaty,
2. kadry szkół i placówek oświatowych,
3. finansowanie oświaty, 
4. nierówności edukacyjne.

Etapy realizacji badań

Od lutego 2025 do marca 2025 roku: opracowano założenia badawcze, pytania badawcze, dobór próby badawczej.

 Od marca 2025 do lipca 2025 roku: przeprowadzono ok. 90 wywiadów, co stanowi ok. 55 godzin rozmów, które poddano jakościowej analizie treści.
Wywiady pogrupowano zgodnie z typami placówek:

• wywiady z dyrektorami takich placówek, jak: przedszkola, szkoły – podstawowe średnie, policealne, specjalne, Młodzieżowe Ośrodki Wychowawcze, Młodzieżowe Ośrodki Socjoterapii, Ośrodki Doskonalenia Nauczycieli, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, biblioteki pedagogiczne; 
• wywiady z pracownikami kuratoriów;
• wywiady z przedstawicielami organów prowadzących placówki oświatowe: pracownikami wydziałów edukacji w gminach i powiatach, dyrektorami/naczelnikami
• wydziałów oświaty w gminach i powiatach, przedstawicielem niepublicznego organu prowadzącego; przedstawicielami władz samorządowych (wójt/burmistrz, wiceprezydent);
• wywiady grupowe i indywidualne z badaczami.
  
  

Od kwietnia 2025 do lipca 2025 roku: przeprowadzono również analizę dokumentów dotyczących stanu oświaty (z 65 gmin, 13 miast na prawach powiatu, 17 powiatów ziemskich oraz 8 województw), której efektem stał się Raport z analizy dokumentów o stanie oświaty w gminie, powiecie i województwie. Raport wyszczególnia dane, które są najczęściej prezentowane w corocznych sprawozdaniach obowiązkowo sporządzanych przez gminy,  powiaty i województwa. Analizie poddano informacje o stanie realizacji zadań oświatowych oraz raporty o stanie gminy/powiatu/województwa.

Od sierpnia do grudnia 2025 roku: przeprowadzono analizę materiału zebranego podczas wywiadów. Jej efektem jest opracowanie częściowego Raportu z badań potrzeb użytkowników. W I części Raportu scharakteryzowano potencjalnych użytkowników PWO oraz wskazano podstawowe funkcjonalności projektowanego narzędzia do tworzenia interaktywnych raportów dotyczących oświaty. W części II dotyczącej modułu pierwszego:  organizacja oświaty, omówiono m.in. takie zagadnienia, jak: 

• przygotowanie arkuszy organizacyjnych;
• dane demograficzne i tworzenie obwodów szkół;
• rekrutacja do placówek;
• liczba oddziałów i uczniów w oddziałach;
• organizacja zajęć dla dzieci ze specjalnymi potrzebami;
• organizacja zajęć dla dzieci obcojęzycznych;
• dowozy do szkół;
• sieć szkół;
• infrastruktura placówek.

Wnioski z tej części raportu pomogły w wytypowaniu kluczowych wskaźników niezbędnych w organizacji systemu oświaty, a tym samym w stworzeniu pierwszej części Katalogu Wskaźników Oświatowych. 

Planowane prace

W najbliższych miesiącach zebrany materiał będzie analizowany pod kątem kolejnych modułów, tj. kadry placówek oświatowych, finansowanie oświaty oraz nierówności w edukacji. Planowane jest również przeprowadzenie następnych wywiadów z przedstawicielami kolejnych grup potencjalnych użytkowników.