Przyjazna Szkoła – komponent badawczy

Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy realizuje projekt “Dobrostan Społeczności Szkolnej” , który jest finansowany ze środków Modułu 2. Rządowego programu wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży “Przyjazna szkoła” w latach 2025–2027 (więcej na temat programu poniżej).

Łączna kwota dotacji w wysokości 27 000 000,00 zł dla IBE PIB obejmuje finansowanie z następujących źródeł:

1.  środki europejskie w kwocie 22 280 400,00 zł (słownie: dwadzieścia dwa miliony dwieście
   osiemdziesiąt tysięcy czterysta złotych), co stanowi 82,52% finansowania;
2. środki budżetu państwa stanowiące współfinansowanie krajowe środków europejskich w kwocie 4 719 600,00 zł (słownie cztery miliony siedemset dziewiętnaście tysięcy sześćset złotych), co stanowi 17,48% finansowania.

Projekt realizowany przez IBE PIB składa się z dwóch komponentów: badawczego i metodycznego.

Opis komponentu badawczego znajduje się poniżej

Opis komponentu metodycznego

Rezultaty projektu

W komponencie badawczym projektu przyjęto szereg działań, które powstają po to, aby skutecznie wspierać szkoły, nauczycieli, uczniów i ich rodziny. Rezultaty te pomagają lepiej odpowiadać na potrzeby dzieci i młodzieży z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa i wzmacniają całą społeczność szkolną. Do działań IBE PIB należy przeprowadzenie:

• badania znajomości języka polskiego jako drugiego języka wśród uczniów z Ukrainy (pomiar początkowy i końcowy – model test-retest),
• badania długoterminowe dotyczące poczucia przynależności, dobrostanu i wyników edukacyjnych uczniów z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa; w badaniu przewidziano także grupę porównawczą polskich uczniów.

Główne działania w ramach komponentu badawczego projektu

Głównym celem projektu jest wsparcie szkół, w których uczą się dzieci i młodzież z Ukrainy. Chcemy stworzyć warunki, w których cała społeczność szkolna czuje się bezpiecznie, a uczniowie mogą budować dobre relacje, rozwijać swoją wiedzę, umiejętności i kompetencje.

W ramach działań realizowanych przez IBE PIB w komponencie badawczym zostanie przeprowadzone badanie poziomu znajomości języka polskiego jako drugiego języka wśród uczniów o pochodzeniu migranckim objętych Programem „Przyjazna Szkoła”. Badanie zostanie zrealizowane w modelu test–retest i obejmie co najmniej dwa punkty pomiarowe: pomiar początkowy, realizowany na początku Programu, oraz pomiar końcowy, prowadzony w jego fazie końcowej. Celem badania jest diagnoza wyjściowego poziomu kompetencji językowych uczniów oraz analiza zmian zachodzących w trakcie trwania interwencji edukacyjnych realizowanych w ramach Programu. Pomiar umożliwi ocenę skuteczności działań wspierających naukę języka polskiego oraz analizę zróżnicowania kompetencji językowych w zależności od wieku, etapu edukacyjnego i kontekstu szkolnego.

Równolegle, w ramach prowadzonego badania longitudinalnego, zostanie przeprowadzony pomiar dobrostanu oraz funkcjonowania szkolnego uczniów. Zakres badania obejmie m.in. relacje społeczne z rówieśnikami i nauczycielami, poczucie sprawczości i wpływu, samoocenę akademicką, zainteresowanie nauką, zdrowie psychiczne i fizyczne, a także warunki materialne i edukacyjne funkcjonowania uczniów. Badanie to zostanie zrealizowane w kilku falach pomiarowych, co umożliwi analizę zmian zachodzących w czasie oraz identyfikację zależności między dobrostanem a osiągnięciami edukacyjnymi. Poza badaniem uczniów z doświadczeniem migracji przewidziano również udział grupy porównawczej polskich uczniów, co pozwoli na rzetelną ocenę specyfiki doświadczeń uczniów z doświadczeniem migracyjnym lub uchodźczym oraz na analizę nierówności edukacyjnych.

Wyniki obu komponentów badania mogą stanowić podstawę do opracowania rekomendacji dotyczących organizacji wsparcia językowego, dostosowania strategii dydaktycznych oraz tworzenia rozwiązań systemowych adresowanych do szkół pracujących z uczniami z doświadczeniem migracji i uchodźstwa.

Grupy docelowe rządowego programu

Główną grupą docelową w całym Rządowym programie "Przyjazna szkoła" są uczniowie i uczennice z Ukrainy. Projekt wspiera funkcjonowanie całej społeczności szkolnej: dzieci i młodzież z innych krajów z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa, ich polskich rówieśników, rodziców i opiekunów oraz nauczycieli.

Cel projektu

Kompleksowe wsparcie dla szkół, uczniów, rodziców i nauczycieli, w taki sposób, aby każda społeczność szkolna mogła skutecznie odpowiadać na potrzeby dzieci i młodzieży z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa. Instytut Badań Edukacyjnych - Państwowy Instytut Badawczy odpowiada za realizację różnorodnych form wsparcia na rzecz dobrostanu społeczności szkolnej tj. opracowanie materiałów metodycznych dla nauczycieli, utworzenie i prowadzenie portalu poświęconego edukacji międzykulturowej oraz organizację forum wymiany doświadczeń na poziomie regionalnym, ogólnopolskim i międzynarodowym.

Rządowy program "Przyjazna szkoła"

Projekt w zakresie badawczym i metodycznym jest realizowany przez IBE PIB w ramach rządowego programu wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży „Przyjazna szkoła” w latach 2025-2027.

Program jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027, działanie 04.17 „Szkoła dla wszystkich”.

Główną grupą docelową Programu są uczniowie i uczennice z Ukrainy, którzy spełniają warunki określone w Programie.
Realizacja Programu wspiera funkcjonowanie całej społeczności szkolnej, w tym dzieci i młodzieży z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa z krajów innych niż Ukraina, które pobierają naukę w polskich szkołach, ich polskich rówieśników, rodziców i opiekunów oraz nauczycieli.

Głównym celem Programu jest wsparcie szkół, w których pobierają naukę uczniowie i uczennice z Ukrainy, poprzez stworzenie warunków, w których całe społeczności szkolne czują się bezpiecznie, a dzieci i młodzież mogą budować przyjazne relacje rówieśnicze oraz rozwijać swoją wiedzę, umiejętności i kompetencje.

Zakres wsparcia Programu obejmuje 3 moduły:

1. „Pomoc asystenta” – dofinansowanie zatrudnienia asystentów, o których mowa w art. 165 ust. 8a ustawy Prawo oświatowe. Asystent m.in. diagnozuje etapy szoku kulturowego i bariery adaptacji i integracji oraz podejmuje działania mające na celu przystosowanie się ucznia do nowych realiów, funkcjonujących w polskich szkołach oraz umożliwienie mu w dalszej kolejności wyrównanie szans edukacyjnych na tle całej społeczności szkolnej.

Koordynatorzy modułu 1:

• • wojewodowie
  • wskazani w programie właściwi ministrowie prowadzący szkoły

2. „Dobrostan społeczności szkolnej”, którego celem jest realizacja różnorodnych form wsparcia na rzecz dobrostanu społeczności szkolnej, w tym:

• • wsparcie dla uczniów - konsultacje specjalistyczne, specjalistyczna pomoc psychologiczna, doradztwo zawodowe,
  • wsparcie rodziców lub opiekunów uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa w rozwiązywaniu problemów wychowawczych i dydaktycznych oraz rozwijaniu ich umiejętności wychowawczych,
  • wsparcie kadr systemu oświaty w rozwiązywaniu problemów wychowawczych, dydaktycznych i opiekuńczych.

Koordynatorzy modułu 2.:

• • na poziomie centralnym: Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (dalej: IBE-PIB)
  • na poziomie regionalnym: właściwi wojewodowie

3. „Doskonalenie kadr systemu oświaty”, którego celem jest doskonalenie i podniesienie kompetencji zawodowych kadr systemu oświaty, m.in. poprzez szkolenia kadry systemu oświaty w zakresie: 

• • wsparcia edukacyjnego wynikającego z doświadczenia migracji lub uchodźstwa,
  • pracy z oddziałem i w zespołach klasowych, do których uczęszczają uczniowie z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa,
  • wspierania włączenia uczniów i uczennic,
  • wsparcia indywidualnego uczniów i uczennic.

Koordynatorem całego modułu 3. jest Ośrodek Rozwoju Edukacji

Wartość wsparcia całego Rządowego programu: 499 903 491,80 zł

Wysokość wkładu funduszy europejskich w całym Rządowym programie:  412 513 516,80 zł

Więcej informacji można znaleźć na stronie Rządowego programu wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży „Przyjazna szkoła” w latach 2025-2027.

Zgłaszanie niezgodności projektu Przyjazna Szkoła – komponent badawczy

Informujemy o możliwości zgłaszania do Instytucji Zarządzającej lub Instytucji Pośredniczącej podejrzenia o niezgodności Projektu lub działań Beneficjenta z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych sporządzoną w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1169, z późn. zm.) zwanej dalej „KPON”. Sygnały, zgłoszenia lub skargi dotyczące wystąpienia niezgodności projektów FERS z postanowieniami KPON mogą przekazywać osoby fizyczne (uczestnicy projektów lub ich pełnomocnicy i przedstawiciele), instytucje uczestniczące we wdrażaniu funduszy Unii Europejskiej, strona społeczna (stowarzyszenia, fundacje) za pomocą (w każdym poniższym przypadku uznaje się zgłoszenie za przekazane w formie pisemnej):

• poczty tradycyjnej - w formie listownej na adres ministerstwa: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, ul. Wspólna 2/4, 00-926 Warszawa lub Ministerstwo Edukacji Narodowej, al. J.Ch. Szucha 25, 00-580 Warszawa,
• skrzynki nadawczej e-puap Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej lub Ministerstwa Edukacji Narodowej

 Dofinansowanie z Budżetu Państwa: 4 719 600,00 zł