Instytut Badań Edukacyjnych zrealizował zadanie „Jak wspierać uczniów w samodzielnym uczeniu się", które było finansowane z dotacji celowej Ministerstwa Edukacji Narodowej. Projekt zakończył się 31 grudnia 2024 roku.
Cel
Celem zadania było opracowanie kompleksowego systemu działań wspierających społeczność szkolną w realizacji zaleceń wynikających z rozporządzenia Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 22 marca 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (Dz.U. 2024 poz. 438).
Grupa docelowa
Działaniami projektu objęci zostali uczniowie i ich rodzice/opiekunowie, nauczyciele oraz dyrektorzy szkół. Dla każdej z grup przygotowane zostały adekwatne pomoce, tj. publikacje, grafiki, plakaty oraz wskazówki i rekomendacje.
Opis
Nadmierna ilość prac domowych w polskich szkołach stała się przedmiotem dyskusji w kontekście ich niekorzystnego wpływu na dobrostan psychiczny, społeczny, a nawet fizyczny uczniów. Badania pokazały, że nadmiar prac domowych nie przekładał się na efektywność procesu edukacyjnego i wyniki osiągane przez uczniów.
W edycji 2022 roku międzynarodowego badania PISA zapytano uczniów i uczennice (w wieku 15 lat) m.in. o czas poświęcany na prace domowe. Odpowiedzi w Polsce wskazywały, że zajmowały one 6,6 godziny tygodniowo – czyli średnio około 1,5 godziny więcej niż wynosiła średnia dla krajów OECD (ok. 5 godzin tygodniowo).
Projekt uwzględniał wielowymiarową problematykę prac domowych, obejmującą m.in. nadmierne obciążenie uczniów, pogłębianie nierówności społecznych, brak jednoznacznych dowodów na efektywność zadań domowych oraz wysoki poziom stresu generowanego wśród uczniów. W odpowiedzi na te wyzwania projekt wpisał się w pilną potrzebę zmiany myślenia o roli i znaczeniu prac domowych, uwzględniając jednocześnie zapotrzebowanie współczesnego rynku pracy na samodzielność, inicjatywę i umiejętność rozwiązywania problemów.
Działania
W ramach projektu zrealizowano następujące działania:
- Opracowano materiały informacyjne dla nauczycieli klas I–III i klas IV–VIII szkół podstawowych oraz szkół ponadpodstawowych pt. „Jak wspierać uczniów w samodzielnym uczeniu się?"
- Opracowano vademeca dla dyrektorów, nauczycieli, uczniów klas I–III, IV–VIII i szkół ponadpodstawowych oraz rodziców nt. „Jak wspierać samodzielne uczenie się?"
- Opracowano i upowszechniono webinary oraz filmy skierowane do wszystkich grup odbiorców.
Rezultaty
W wyniku realizacji projektu:
- Przygotowano zestaw materiałów informacyjnych dla nauczycieli klas I–III, IV–VIII i szkół ponadpodstawowych pt. „Jak wspierać uczniów w samodzielnym uczeniu się?"
- Przygotowano vademeca dla dyrektorów szkół, nauczycieli oraz rodziców uczniów klas I–III, IV–VIII i szkół ponadpodstawowych nt. wspierania procesu samodzielnego uczenia się.
- Przeprowadzono webinary dla nauczycieli, dyrektorów szkół oraz rodziców/opiekunów uczniów.
- Przygotowano filmy dla uczniów klas I–III, IV–VIII i szkół ponadpodstawowych.
