ISBN: 978-83-68747-76-8
DOI: 10.24131/9788368747768
Kompetencje metapoznawcze i ich rola w uczeniu się. Poradnik dla edukatorów
Mateusz Dudka, Tomasz Knopik
Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy, 2026
Materiał traktuje metapoznanie jako zestaw procesów dydaktycznie zoperacjonalizowanych: planowania, monitorowania, korekty (modyfikacji) oraz utrwalenia i transferu. Kompetencje metapoznawcze są jednym z warunków skutecznego uczenia się. Chronią przed biernym wykonywaniem instrukcji, złudzeniem rozumienia oraz automatyzacją myślenia wynikającą z użycia narzędzi cyfrowych (w tym AI). Jednocześnie nie są operacyjną techniką, która jest w stanie poprawić efektywność kształcenia bez zmiany metodyki prowadzenia poszczególnych edukacji przedmiotowych. Odwołania do badań są dość liczne, aby nauczyciele i zainteresowani specjaliści mogli bezpośrednio powiązać rekomendacje z literaturą naukową (evidence based). Wnioski praktyczne są formułowane raczej ostrożnie – tam, gdzie badania dotyczą studentów lub edukacji online, używamy ich jako możliwych przesłanek (wskazówek) do projektowania praktyki szkolnej, a nie jako jednoznacznego dowodu skuteczności w każdej klasie lub grupie.