E-katalog narzędzi diagnostycznych dla psychologów i innych specjalistów pracujących w systemie edukacji

Monika Zakrzewska

Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy, 2026

Publikacja przedstawia metodykę tworzenia profili funkcjonowania (Core Sets) na podstawie Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF) oraz możliwości praktycznego wykorzystania tego podejścia w edukacji i na rynku pracy. Punktem wyjścia ekspertyzy jest biopsychospołeczny model funkcjonowania, zgodnie z którym funkcjonowanie człowieka jest wynikiem dynamicznej interakcji między stanem zdrowia a czynnikami osobowymi i środowiskowymi. Takie podejście pozwala odejść od koncentrowania się wyłącznie na diagnozie i w pierwszej kolejności skupić się na zasobach, a następnie na jej rzeczywistych potrzebach oraz możliwościach danej osoby.
W pierwszej części opracowania omówiono podstawy klasyfikacji ICF, metodykę tworzenia profili funkcjonowania (Core Sets), ich zastosowanie w ocenie funkcjonalnej oraz przykłady wykorzystania ICF w edukacji jako narzędzia do identyfikacji specjalnych potrzeb i planowania wsparcia. Przedstawiono również rozwiązania stosowane w Szwajcarii i Portugalii, pokazujące, w jaki sposób ocena funkcjonowania może wspierać podejmowanie decyzji edukacyjnych.
Druga część publikacji prezentuje funkcjonalne opisy wybranych zawodów opracowane z wykorzystaniem ICF. Analiza uwzględnia kluczowe obszary funkcjonowania człowieka, w tym funkcje ciała, aktywność i uczestniczenie oraz czynniki środowiskowe wpływające na wykonywanie pracy. Takie podejście pozwala identyfikować zarówno zasoby i potencjał osoby, jak i bariery oraz ułatwienia występujące w środowisku zawodowym, umożliwiając określenie zgodności profilu funkcjonowania osoby z wymaganiami poszczególnych zawodów oraz planowanie odpowiednich dostosowań i form wsparcia.

Zobacz publikację