Wspólnie tworzymy – relacje przez twórczość: Jak tydzień projektowy buduje szkolną wspólnotę

Metryczka projektu

• Szkoła: Publiczna Szkoła Podstawowa im. Arkadiusza Gołasia w Płoniawach-Bramurze
• Nazwa działania: „Wspólnie tworzymy – relacje przez twórczość”
• Ambasador: Katarzyna Załęska
• Skala: 224 uczniów, 21 nauczycieli
• Poziom nauczania: Szkoła podstawowa (kl. 4-8), Edukacja wczesnoszkolna
• Realizowane elementy reformy: Tydzień projektowy, Ocena kształtująca / jej elementy, Współpraca nauczycieli, Współpraca z rodzicami, Praca metodą projektu
• Tagi: Kompetencje społeczno-emocjonalne; Dobrostan; Metodyka i strategie nauczania

Kontekst i diagnoza: Dlaczego potrzebna była zmiana?

Decyzja o wdrożeniu projektu wynikała z wnikliwej analizy potrzeb społeczności szkolnej przeprowadzonej przez zespół nauczycielski. Zaobserwowano, że wielu uczniów koncentrowało się wyłącznie na indywidualnych sukcesach lub porażkach, nie dostrzegając wartości płynącej ze wspólnego działania. Grono pedagogiczne wskazywało na trudności w motywowaniu uczniów oraz problemy w komunikacji i współpracy. Jednocześnie z przeprowadzonej diagnozy wynikało, że starsi uczniowie oczekują warsztatów i eksperymentów, a młodsi ruchu i zabawy. Celem zmiany stało się stworzenie otwartej, partnerskiej atmosfery oraz wzmocnienie poczucia sprawczości uczniów poprzez działania praktyczne.

Strategia i zasoby: Jak zorganizowano sukces?

Kluczem do powodzenia było zaangażowanie liderów oraz nauczycieli gotowych na odejście od tradycyjnego systemu klasowo-lekcyjnego. Pracę zorganizowano w oparciu o:

• Jasną strukturę: Precyzyjnie określone cele i plan działań rozłożony na konkretne dni.
• Zasoby ludzkie: Powołano zespół projektowy, doprecyzowano zakres odpowiedzialności i wprowadzono zasady otwartego dialogu.
• Współpracę zewnętrzną: Konsultowano się z koordynatorami po stronie kuratorium oświaty.
• Zaplecze materialne: Zgromadzono produkty spożywcze (mąka, masło), składniki chemiczne (soda, olejki) oraz materiały florystyczne (szyszki, mech). Ważnym elementem było wsparcie rodziców, którzy aktywnie pomagali dzieciom podczas realizacji zadań.

Ograniczenia i wyzwania: Z czym mierzyli się nauczyciele?

Realizacja innowacji wymagała pokonania barier organizacyjnych i logistycznych:

• Koordynacja: Zarządzanie dużą grupą uczniów o zróżnicowanych potrzebach przy ograniczonej liczbie sal wymagało precyzyjnej logistyki.
• Czas i finanse: Wyzwaniem był ograniczony czas na realizację modułów oraz konieczność pozyskania środków na zakup materiałów warsztatowych.
• Kadra: Konieczność organizacji zastępstw za nieobecnych nauczycieli mogła zaburzać płynność projektu.
• Planowanie: Wystąpiły początkowe trudności związane z precyzyjnym zaplanowaniem tak szeroko zakrojonego przedsięwzięcia.

Opis Praktyki: Twórczość łącząca pokolenia

Projekt zrealizowano w formie Tygodnia Projektowego (24–28 listopada 2025 r.), angażując uczniów w mieszanych wiekowo grupach. Uczniowie rotacyjnie pracowali w trzech blokach tematycznych:

• Moduł kulinarny (Pierniki): Nauka odmierzania składników, stosowania proporcji matematycznych oraz rozmowy o tradycjach przy wspólnym pieczeniu i dekorowaniu.
• Moduł chemiczno-techniczny (Kule kąpielowe): Badanie reakcji chemicznych sody i kwasku cytrynowego, tworzenie własnych receptur zapachowych i formowanie produktów.
• Moduł florystyczno-artystyczny (Stroiki): Projektowanie kompozycji z materiałów naturalnych, praca z gąbką florystyczną i przygotowanie wystawy. Działania uzupełniały zajęcia sportowe, integracyjne oraz prowadzenie „Dzienników Projektu”, dokumentujących postępy prac.

Metodyka: Edukacja przez doświadczenie

W projekcie zastosowano nowoczesne narzędzia pedagogiczne wspierające rozwój kompetencji:

• Mieszane grupy wiekowe: Sprzyjały wzajemnemu uczeniu się i włączaniu uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE).
• Elementy Oceniania Kształtującego: Jasno określone kryteria sukcesu (uczeń wie, co ma wykonać według instrukcji) oraz nacisk na autorefleksję i opis własnych emocji.
• Podejście mentorskie: Nauczyciele pełnili rolę wspierających przewodników, dając uczniom przestrzeń do samodzielności i inicjatywy.

Rezultaty i ewaluacja: Co udało się osiągnąć?

Ewaluacja projektu wykazała znaczącą poprawę w atmosferze szkoły:

• Relacje: Zbudowano pozytywne więzi między uczniami z różnych klas i poprawiono komunikację na linii nauczyciel-rodzic.
• Uczniowie: Odnotowano wzrost sprawczości, kreatywności i pewności siebie, zwłaszcza u uczniów nieśmiałych oraz ze specjalnymi potrzebami.
• Atmosfera: Szkoła stała się przestrzenią współtworzoną przez wszystkich, co podniosło ogólny dobrostan społeczności. Rodzice w ankietach podkreślali wartość wychowawczą projektu i zadeklarowali chęć wspierania podobnych inicjatyw w przyszłości.

Rekomendacje dla innowatorów

Zespół z Płoniaw-Bramury na podstawie swoich doświadczeń radzi:

1. Zadbaj o komunikację z rodzicami: To fundament, który ułatwia organizację materiałów i wzmacnia wsparcie dla dzieci.
2. Stosuj małe kroki w organizacji: Warto wcześniej przeprowadzić diagnozę potrzeb i dostosować moduły do możliwości szkoły.
3. Elastyczność to podstawa: Praca w blokach i rotacja grup wymagają elastycznego podejścia dyrekcji do planu zajęć.
4. Wydłuż czas pracy: Jeśli to możliwe, zarezerwuj więcej czasu na same warsztaty, by uczniowie mogli bez pośpiechu kończyć swoje dzieła.
5. Doceniaj proces, nie tylko efekt: Dokumentowanie działań (zdjęcia, dzienniki) buduje w uczniach poczucie dumy z wykonanej pracy.