Dobre słowo
Metryczka Projektu
- Szkoła: Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Lubiszynie
- Nazwa działania: „Dobre słowa”
- Ambasador: Karolina Szymanek
- Skala: 17 uczniów, 1 nauczyciel
- Poziom nauczania: Edukacja wczesnoszkolna
- Realizowane elementy reformy: Tydzień projektowy
- Tagi: Kompetencje społeczno-emocjonalne, Dobrostan, Metodyka i strategie nauczania
Kontekst i diagnoza: Dlaczego potrzebna była zmiana?
Impulsem do podjęcia działań była obserwacja narastających trudności uczniów w sferze komunikacji i relacji rówieśniczych. Zauważono, że dzieci coraz częściej nie potrafią wyrazić swoich myśli oraz emocji w sposób konstruktywny. Podstawową formą reagowania na problemy w klasie stało się „skarżenie” na kolegów.
Diagnoza wskazała na pilną potrzebę wyposażenia uczniów w konkretne narzędzia komunikacyjne, naukę wyrażania emocji oraz samodzielnego rozwiązywania konfliktów, które nie zawsze wymagają ingerencji dorosłych. Celem projektu stało się stworzenie bezpiecznej i ciepłej atmosfery w szkole poprzez kształtowanie empatii i naukę porozumienia bez przemocy.

Strategia i zasoby: Jak zorganizowano sukces?
Realizacja projektu opierała się na wykorzystaniu potencjału kadry pedagogicznej oraz odpowiednio dobranych pomocy dydaktycznych. Kluczowe znaczenie miało:
- Wyznaczenie liderów: Nauczyciele pełnili rolę inspirujących i wspierających przewodników w procesie zmiany.
- Precyzyjny podział zadań: Doprecyzowano zakres odpowiedzialności członków zespołu, co pozwoliło na sprawniejszą realizację działań.
- Wykorzystanie różnorodnych materiałów: Korzystano z kart emocji, rekwizytów do scenek dramowych oraz autorskich prezentacji multimedialnych (Canva, PowerPoint).
- Wsparcie zewnętrzne i merytoryczne: Czerpano z dorobku pedagogicznego, m.in. koncepcji „Porozumienia bez przemocy” Marshalla B. Rosenberga oraz programów takich jak „Social Emotional Learning” (CASEL).

Ograniczenia i wyzwania: Z czym mierzyli się nauczyciele?
Wdrożenie innowacji napotkało na bariery systemowe i organizacyjne:
- Deficyt czasu: Nauczyciele, obciążeni licznymi dyżurami i obowiązkami, mieli ograniczoną przestrzeń na planowanie dodatkowych aktywności.
- Problemy kadrowe i zdrowotne: Nieobecności uczniów i nauczycieli stanowiły istotną przeszkodę w zachowaniu ciągłości działań.
- Budżet: Ograniczone zasoby finansowe szkoły wymuszały kreatywność w doborze materiałów.
- Opór organizacyjny: Początkowo wystąpiło ograniczone wsparcie ze strony części zespołu szkolnego, co wymagało modyfikacji harmonogramu i przełożenia niektórych pomysłów na przyszłość.

Opis praktyki: Konkrety edukacyjne
Projekt był realizowany w formie klasowego tygodnia projektowego, integrującego różne aspekty rozwoju społecznego:
- Edukacja emocjonalna: Poprzez „Koło emocji” dzieci uczyły się rozpoznawać i nazywać radość, smutek, złość oraz strach.
- Komunikacja w praktyce: Uczniowie ćwiczyli stosowanie „Komunikatu JA” (np. „Czuję…, gdy…”), co pozwala na kulturalne wyrażanie uczuć bez atakowania drugiej strony.
- Współpraca i słuchanie: Zabawy takie jak „Telefon głuchy” służyły uświadomieniu dzieciom, jak łatwo dochodzi do zniekształcenia informacji i jak ważne jest aktywne słuchanie.
- Rozwiązywanie konfliktów: Podczas scenek dramowych dzieci odgrywały sytuacje sporne (np. walka o zabawkę) i wspólnie szukały kompromisowych rozwiązań
Metodyka: Jakie narzędzia zastosowano?
W pracy z uczniami wykorzystano nowoczesne narzędzia pedagogiczne:
- Scenariusze zajęć i dzienniczki samooceny: Pozwoliły uczniom na monitorowanie własnych postępów w budowaniu relacji.
- Metoda dramy: Odgrywanie ról umożliwiło bezpieczne przetestowanie różnych strategii zachowań w trudnych sytuacjach.
- Kryteria sukcesu (NaCoBeZu): Uczeń dokładnie wiedział, czego się uczy – np. potrafi zaproponować rozwiązanie konfliktu bez agresji.
Rezultaty i ewaluacja: Co udało się osiągnąć?
Projekt przyniósł wymierne korzyści w relacjach wewnątrzszkolnych:
- Poprawa komunikacji: Zauważono lepszą jakość porozumienia na liniach nauczyciel–uczeń oraz uczeń–uczeń.
- Wzrost zaangażowania: Uczniowie chętniej włączali się w działania szkoły i pozytywnie oceniali zaproponowane aktywności.
- Zadowolenie rodziców: Opiekunowie wyrazili aprobatę dla działań skupionych na dobrostanie ich dzieci.
- Integracja kadry: Mimo trudności, nauczyciele ocenili projekt pozytywnie, co przyczyniło się do wzmocnienia współpracy wewnątrz zespołu.
Rekomendacje dla innowatorów
- Przygotowanie merytoryczne: Kadra powinna zostać wcześniej przeszkolona, a nauczyciel prowadzący musi odznaczać się wysoką empatią.
- Właściwy moment: Warto rozważyć realizację działań w okresie wiosennym, co może sprzyjać frekwencji i energii do pracy.
- Skala działania: Rozważenie objęcia projektem szerszej grupy uczniów dla wzmocnienia efektu społecznego.
- Transparentność: Promowanie działań na portalach społecznościowych szkoły oraz podczas wywiadówek buduje zaufanie rodziców.
Materiały Wideo
Film
Link: https://youtu.be/Zru5hKE3vTE